Oszustwa „na dziecko” w wersji 2.0: Jak AI pomaga cyberprzestępcom

„Mamo, przelew mi szybko, mam problem” – ale to wcale nie było jej dziecko

Wyobraź sobie wiadomość na WhatsAppie: „Mamo, zgubiłem telefon, piszę z nowego numeru. Potrzebuję pilnie 1500 zł, inaczej będę miał kłopoty. Nie dzwoń, jestem na ważnym spotkaniu”. Brzmi jak typowe oszustwo „na dziecko”, prawda?

A teraz dodaj do tego nagle przesłany krótki plik audio, gdzie słyszysz głos, który naprawdę brzmi jak Twój syn. Ten sam akcent, podobne powiedzonka. Tylko że… to nie jest on. To nagranie przygotowane przez sztuczną inteligencję, na bazie kilku filmików z TikToka.

Tak właśnie wygląda „wersja 2.0” oszustw na dziecko, które zaczynają pojawiać się także w Polsce. Cyberprzestępcy korzystają z AI szybciej, niż większość rodziców zdążyła w ogóle zrozumieć, czym ta cała sztuczna inteligencja jest.

W skrócie:

• Oszustwa „na dziecko” wykorzystują teraz sztuczną inteligencję do podrabiania głosu i wizerunku.
• Przestępcy biorą dane z TikToka, Instagrama, YouTube i komunikatorów naszych dzieci.
• Rodzic bez podstawowych zasad bezpieczeństwa i bez narzędzi kontroli jest praktycznie bezbronny.
• Da się skutecznie ograniczyć ryzyko, łącząc rozmowę z dzieckiem i mądre narzędzia, takie jak Beniamin.

Jak działa oszustwo „na dziecko” w wersji 2.0

1. Skąd przestępcy biorą informacje o Twoim dziecku

Słuchaj, do przygotowania ataku przestępcy nie potrzebują włamywać się do żadnego systemu. Wszystko leży na talerzu, w sieci:

• publiczne profile na TikToku, Instagramie czy Snapchacie,
• filmiki z urodzin, komunii, wyjazdów,
• opisy typu „Idę do 5B w SP nr 7 w Gdańsku”,
• posty dumnego rodzica z lokalizacją szkoły i zajęć dodatkowych.

AI potrafi z takich okruszków złożyć naprawdę spójny obraz: jak dziecko mówi, jak wygląda, gdzie się uczy, w jakie gry gra, co lubi. A wtedy wymyślenie wiarygodnej historii „Mamo, pomóż mi, mam problem” to dla nich kwestia minut.

Dlatego tak ważne jest, żeby mieć pod kontrolą Monitoring Mediów Społecznościowych dziecka. Nie chodzi o czytanie każdej wiadomości, tylko o to, by widzieć ogólny obraz: ile czasu spędza w aplikacjach, z jakich korzysta, w jakich godzinach.

2. AI podrabia głos i wizerunek dziecka

AI do klonowania głosu działa prosto z perspektywy przestępcy. Wrzuca kilka filmików, na których Twoje dziecko coś mówi, i po chwili ma model, który potrafi „mówić” tym głosem dowolny tekst.

Efekt:

• krótkie nagranie głosowe przesłane na Messengerze lub WhatsAppie,
• połączenie telefoniczne z „głosem dziecka”, które błaga o pomoc,
• wideo deepfake, w którym widać twarz podobną do dziecka i słucha się „jego” słów.

Przeciętny rodzic nie ma szans na „na oko” rozróżnić, czy to prawdziwy głos, czy AI. Szczególnie w stresie. A o to właśnie chodzi przestępcom.

3. Scenariusze ataków na rodziców

Najczęstsze schematy, które już widać w zgłoszeniach z Polski:

• „Nowy numer, zgubiłem telefon” – klasyk, tylko podkręcony przez nagranie AI z głosem dziecka.
• „Wypadek / bójka / problem z policją” – presja czasu, wstyd, brak chęci, by dopytywać zbyt szczegółowo.
• „Nie mów tacie / mamie, tylko wyślij szybko kasę” – granie na emocjach i konfliktach w rodzinie.
• „Wyślę ci kod BLIK, podaj PIN” – połączenie „na dziecko” z klasycznym BLIK-owym oszustwem.

Tu jest haczyk. Gdy w grę wchodzi strach o własne dziecko, nawet rozsądni, ostrożni dorośli potrafią kliknąć w link, którego normalnie by nie otworzyli, albo zrobić przelew bez chwili zastanowienia.

4. Co na to dzieci i nastolatki

Dzieci często:

• nie widzą zagrożenia w publikowaniu „niewinnych” filmików,
• chcą mieć jak najwięcej followersów, nawet obcych,
• ufają ludziom, którzy wydają się mili w sieci,
• mają wrażenie, że „każdy tak robi, więc to normalne”.

Bez rozmowy i bez technicznego wsparcia, np. przez Raporty i statystyki pokazujące historię aktywności dziecka, trudno ocenić, czy sytuacja wymyka się spod kontroli, czy jeszcze jest w granicach rozsądku.

Jak realnie chronić się przed oszustwami „na dziecko 2.0”

1. Ustalcie rodzinne „hasło bezpieczeństwa”

To jedna z najprostszych i najskuteczniejszych metod.

• Ustal z dzieckiem jedno tajne słowo lub zdanie, którego nie używacie nigdzie w sieci.
• Powiedz wyraźnie: jeśli kiedyś naprawdę będzie potrzebowało pilnej pomocy, ma je podać w rozmowie.
• Jeśli ktoś podszywający się pod dziecko nie zna hasła, kończysz rozmowę i weryfikujesz sprawę innym kanałem.

To proste, a działa lepiej niż jakikolwiek filtr. AI może skopiować głos, ale nie zna słowa, które nigdy nie padło w sieci ani w wiadomościach.

2. Ogranicz dostęp dziecka do „publicznej sceny” internetu

Tu wchodzimy w technikalia, ale spokojnie, to naprawdę do ogarnięcia.

• Ustaw profile dziecka jako prywatne, tam gdzie się da.
• Sprawdź, kto ma dostęp do jego stories, filmików i zdjęć.
• Przejrzyj listy znajomych, usuń obce osoby „z internetu”.

Jeśli nie masz czasu i wiedzy, żeby stale to doglądać, pomoże Ci narzędzie do kontroli TikToka i Instagrama. Dzięki Beniaminowi widzisz, z jakich mediów dziecko korzysta, ile czasu tam spędza i możesz reagować, zanim problem się rozrośnie.

3. Zadbaj o mądre limity ekranowe i czas bez telefonu

Im więcej czasu dziecko spędza w sieci, tym więcej treści o nim można zebrać i wykorzystać przeciwko wam. Poza tym, zmęczone bodźcami dzieci są mniej czujne.

Dobrym krokiem jest Aplikacja do kontroli czasu, która pozwala ustawić:

• limity dzienne, na przykład 2 godziny rozrywki dziennie,
• blokadę korzystania z telefonu w nocy,
• harmonogram, kiedy internet jest dostępny, a kiedy nie.

Poza tym, Beniamin potrafi blokować aplikacje, które pożerają czas i są pełne obcych ludzi, jak niektóre komunikatory i gry. Dla dziecka to jasna granica. Dla Ciebie mniej stresu.

4. Filtrowanie treści i blokowanie niebezpiecznych stron

AI wykorzystują przestępcy, ale ty też możesz mieć po swojej stronie „mądre” narzędzia. Beniamin ma filtrowanie stron www, dzięki któremu:

• dziecko nie wejdzie na strony z oszustwami, hazardem czy pornografią,
• możesz samodzielnie dodać stronę do czarnej listy, jeśli coś Cię zaniepokoi,
• masz dostęp do historii odwiedzanych stron, więc widzisz, czy ktoś nie próbuje wciągnąć dziecka w coś dziwnego.

Blokada nie załatwia wszystkiego, ale „obcina” najgorsze miejsca, gdzie dzieci często łapią pierwszy kontakt z podejrzanymi osobami.

5. Monitoring YouTube i rozmowa o tym, co ogląda dziecko

Wiele materiałów, które AI wykorzystuje później do klonowania głosu czy twarzy, pochodzi właśnie z YouTube. Dzieci nagrywają filmiki, streamy z gier, shortsy.

Dzięki Monitoringowi YouTube w Beniaminie możesz zobaczyć:

• jakie filmy dziecko ogląda,
• czy natyka się na treści o „łatwym zarobku”, kasynach, niebezpiecznych wyzwaniach,
• czy nie ogląda materiałów, które uczą omijania zabezpieczeń czy kradzieży kont.

To nie jest podsłuchiwanie, tylko punkt startowy do rozmowy. Zamiast „bo ja tak mówię”, możesz powiedzieć: „Widziałam, że oglądasz dużo filmów o hakowaniu. Pogadajmy, co tam pokazują i co o tym myślisz”.

6. Edukacja i scenki „na sucho” z dzieckiem

Nawet najlepsza technologia nie zastąpi jednej rzeczy: spokojnej rozmowy. Dziecko musi wiedzieć, że:

• nigdy nie prosi rodziców o pieniądze przez SMS lub komunikator bez wcześniejszej rozmowy,
• jeśli ktoś obcy pisze, że „zna jego rodziców” i prosi o dane, ma natychmiast przerwać rozmowę,
• w każdej wątpliwej sytuacji może do Ciebie przyjść, bez krzyku i pretensji.

Dobrze działa odegranie scenki. Na przykład: ty piszesz z „obcego” konta do dziecka, że masz jego zdjęcia i chcesz numer telefonu rodzica. Patrzycie razem, jak by zareagowało, co by napisało. Lepiej przećwiczyć to na sucho, niż później ratować sytuację, gdy będzie już po przelewie.

Co możesz zrobić już dziś, żeby „nie dać się na dziecko”

Nie musisz zostać ekspertem od AI, żeby ochronić rodzinę. Wystarczy kilka konkretnych kroków.

• Ustal z dzieckiem hasło bezpieczeństwa i powtórz zasady co kilka miesięcy.
• Przejrzyj razem z nim ustawienia prywatności na TikToku, Instagramie i YouTube.
• Włącz rozsądne limity czasu i blokadę podejrzanych stron na jego urządzeniach.
• Powiedz bliskim dorosłym z rodziny, jak wygląda oszustwo „na dziecko 2.0”, żeby babcia czy dziadek też wiedzieli, co robić.

Jako rodzice często mamy wyrzuty sumienia, że nie nadążamy za technologią. Ale to nie wyścig. To maraton. Najważniejsze, żebyś robił małe, konkretne kroki. A narzędzia takie jak Beniamin są po to, żebyś nie musiał tego wszystkiego ogarniać sam, po nocach.

Twoje dziecko potrzebuje przede wszystkim spokojnego, obecnego rodzica. Resztę da się poustawiać krok po kroku.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

W jaki sposób sztuczna inteligencja może pomóc w cyberbezpieczeństwie?

Sztuczna inteligencja w cyberbezpieczeństwie to nie tylko narzędzie przestępców, ale także bardzo mocne wsparcie dla obrony. Algorytmy AI potrafią analizować ogromne ilości danych z wielu źródeł, wychwytywać nietypowe zachowania i wzorce ataków, których człowiek by nie zauważył. Dzięki temu szybciej wykrywają próby włamań, podejrzane logowania, phishing czy próby przejęcia kont. Coraz więcej rozwiązań ochronnych wykorzystuje AI do tego, by reagować automatycznie, zanim dojdzie do szkód.

Jakie są pozytywne skutki sztucznej inteligencji?

Sztuczna inteligencja potrafi odciążyć ludzi z powtarzalnych, żmudnych zadań i pomóc tam, gdzie ilość danych dawno przerosła ludzkie możliwości. Dobrze wykorzystana usprawnia procedury, przyspiesza diagnozę problemów, zmniejsza liczbę błędów i otwiera drogę do nowych usług, które wcześniej były nierealne. Pomaga też mierzyć się z dużymi wyzwaniami, na przykład w medycynie, transporcie czy ochronie środowiska. W kontekście rodziny może oznaczać chociażby skuteczniejsze filtrowanie treści nieodpowiednich dla dzieci i lepszą ochronę ich prywatności.

Jak sztuczna inteligencja zmieniła podejście cyberprzestępców?

Cyberprzestępcy przestali polegać tylko na prostych skryptach i przypadkowych atakach. Dzięki AI potrafią tworzyć bardzo wiarygodne wiadomości phishingowe, pisane poprawną polszczyzną i dopasowane do konkretnej ofiary. Mogą naśladować głos podczas rozmowy telefonicznej, generować deepfake’i wideo i automatyzować ataki tak, by uczyły się i dostosowywały do reakcji ofiar w czasie rzeczywistym. To już nie stereotypowy „haker w piwnicy”, tylko dobrze zorganizowane grupy wykorzystujące tę samą technologię, którą firmy i zwykli użytkownicy próbują używać do obrony. Dlatego tak ważne jest połączenie świadomości zagrożeń z mądrym użyciem narzędzi ochronnych.