Gry typu „Play to Earn” – czy to bezpieczny sposób na kieszonkowe dla dziecka?

Gry typu „Play to Earn” – czy to bezpieczny sposób na kieszonkowe dla dziecka?

„Mamo, tato, wystarczy że pogram godzinę dziennie i będę zarabiać prawdziwe pieniądze. Koledzy już tak robią”. Brzmi znajomo? Coraz więcej dzieci w Polsce słyszy o grach „Play to Earn” od znajomych, YouTube’owych twórców albo na TikToku i zaczyna marzyć o własnym „gamerskim biznesie”.

Dla rodzica brzmi to trochę jak loteria połączona z kasynem, ale opakowana w kolorową grę i język „inwestowania”. I tu zaczynają się schody, bo dziecko widzi tylko „łatwe kieszonkowe”, a my widzimy ryzyko, pieniądze, bezpieczeństwo i pytanie czy to wszystko jest w ogóle legalne i mądre dla nastolatka.

W skrócie:

• Gry „Play to Earn” mieszają świat gier, kryptowalut i spekulacji. Dla dzieci to często za trudne i zbyt ryzykowne.
• „Zarabianie na grze” zwykle oznacza inwestowanie prawdziwych pieniędzy, sporo czasu i akceptację dużego ryzyka straty.
• Największe zagrożenia to: utrata pieniędzy, kontakt z oszustami, hazardowe mechanizmy i uzależnienie od ekranu.
• Można o tym spokojnie rozmawiać i mądrze ograniczać dostęp, używając narzędzi jak Filtrowanie stron www czy Limity ekranowe.

Czym właściwie są gry typu „Play to Earn” i czemu tak kuszą dzieci

Zacznijmy po ludzku: „Play to Earn” to gry, w których dziecko nie tylko biega postacią po ekranie, ale może zdobywać przedmioty, tokeny lub waluty, które da się wymienić na prawdziwe pieniądze. Często wchodzą tu w grę kryptowaluty, NFT, specjalne tokeny czy wirtualne rynki.

Jak to działa w praktyce?

Dziecko słyszy, że:

• wystarczy kupić jakąś „postać”, „skórkę” lub „token”,
• potem trochę pograć, „wyfarmić” nagrody,
• a później ktoś to odkupi za dużo wyższą cenę.

W teorii brzmi to jak genialny pomysł na kieszonkowe. W praktyce najczęściej wygląda tak, że ktoś musi na starcie wyłożyć prawdziwe pieniądze, a potem wszystko zależy od popularności gry, kursu tokena, mody i… zwykłego szczęścia. Dla dziecka to za dużo zmiennych.

Dlaczego to jest tak atrakcyjne dla nastolatków?

Bo trafia w kilka czułych punktów:

• Marzenie o szybkim zarobku zamiast „nudnego” odkładania po 10 zł.
• Presja rówieśnicza „wszyscy grają, tylko ja nie”.
• Influencerzy, którzy chwalą się zyskami, ale nie pokazują strat.
• Element rywalizacji i poczucie, że „jestem sprytniejszy niż dorośli, ogarniam kryptowaluty”.

Słuchaj, większość dorosłych nie ogarnia do końca tego rynku. Naprawdę trudno oczekiwać, że dziecko będzie umiało ocenić ryzyko, gdy nawet specjaliści się mylą.

Jakie ryzyka niosą gry „Play to Earn” dla dziecka?

1. Pieniądze, które znikają szybciej niż się pojawiają

Najbardziej oczywiste zagrożenie to strata pieniędzy. Żeby zacząć, często trzeba:

• kupić wirtualną postać lub przedmiot,
• zapłacić za dostęp do gry lub „pakiet startowy”,
• założyć portfel z kryptowalutami i coś tam wpłacić.

Tu jest haczyk. Rynek takich gier jest bardzo podatny na spekulacje. Gra może być dziś hitem, a za pół roku umrzeć śmiercią naturalną i nagle nikt nie chce odkupić przedmiotów. Dziecko zostaje z wirtualnym „skarbcem”, który jest wart dokładnie zero.

Jeśli masz ustawione płatności na telefonie, brak ochrony w postaci Blokowania stron dla dorosłych i sklepu z aplikacjami, dziecko może jednym kliknięciem wydać kwoty, które naprawdę bolą domowy budżet.

2. Kontakt z oszustami i toksycznymi społecznościami

Gdzie są pieniądze, tam pojawiają się oszuści. W grach „Play to Earn” roi się od:

• fałszywych stron udających portfele kryptowalut,
• „magicznych botów” obiecujących podwajanie zysków,
• osób naciągających dzieci na podanie haseł lub kodów SMS,
• grup na Discordzie czy Telegramie, gdzie dzieci mieszają się z dorosłymi spekulantami.

Bez kontroli tego, co dzieje się w komunikatorach i mediach społecznościowych, trudno wyłapać taki problem na czas. Dlatego przy dziecku wchodzącym w świat gier online warto poważnie rozważyć Monitoring Mediów Społecznościowych, żeby chociaż wiedzieć, gdzie i z kim rozmawia.

3. Mechanizmy zbliżone do hazardu

Nie każda gra „Play to Earn” to czysty hazard, ale sporo z nich korzysta z podobnych trików:

• lootboxy i skrzynki „z losową nagrodą”,
• napięcie „wygrałem, to może jeszcze raz”,
• poczucie, że „jak teraz nie wejdę, to stracę szansę”,
• efekt „prawie wygrałem”, który zachęca do kolejnej próby.

Dziecko szybko może zacząć myśleć jak gracz w kasynie: „muszę się odegrać”, „w końcu się zwróci”. To prosta droga do problemów z kontrolą wydatków i emocji.

4. Uzależnienie od ekranu i brak równowagi

Żeby w grach „Play to Earn” cokolwiek „zarobić”, zwykle trzeba spędzić przy nich dużo czasu. A to oznacza:

• mniej ruchu na świeżym powietrzu,
• mniej snu, bo „jeszcze jedna misja”,
• problemy z nauką i koncentracją,
• ciągłe myślenie o grze, nawet gdy jest w szkole.

Tu bardzo pomaga Aplikacja do kontroli czasu, która pozwala ustawić realne limity ekranowe dla gier i internetu. Dziecko może grać, ale tylko w określonych godzinach i przez ustaloną ilość czasu.

5. Brak zrozumienia podatków i prawa

Jeśli rzeczywiście pojawią się jakieś zyski, wchodzi kolejny temat, o którym dziecko nie ma pojęcia: podatki, rozliczanie dochodu, przepisy. Nawet dorośli często nie wiedzą, jak rozliczać kryptowaluty. Dla nastolatka to czarna magia. To kolejny argument, że traktowanie tych gier jako „normalnego kieszonkowego” jest mocno problematyczne.

Jak rozmawiać z dzieckiem o „Play to Earn” i ustalić zasady

Najgorsze, co można zrobić, to tylko powiedzieć „nie, bo nie” i odciąć wszystko jednym kliknięciem. Dziecko i tak znajdzie drogę okrężną, często bez twojej wiedzy. Dużo lepiej zadziała spokojna rozmowa i konkretne reguły.

1. Zamiast wykładu zrób… wspólne śledztwo

Usiądźcie razem i poproś, żeby dziecko pokazało ci tę grę:

• Jak się w niej „zarabia”?
• Co trzeba kupić na start?
• Kto wypłaca pieniądze i w jaki sposób?
• Czy da się coś stracić i co wtedy?

Dzieci często po raz pierwszy zadają sobie te pytania dopiero wtedy, gdy my je głośno wypowiadamy. Nagle okazuje się, że „łatwy zarobek” jest bardzo mglisty.

2. Wyjaśnij różnicę między prawdziwym zarobkiem a spekulacją

Można to wytłumaczyć prostym porównaniem:

• Praca / kieszonkowe: wiem, ile i za co dostanę, jestem umówiony z rodzicem.
• Spekulacja w grach kupuję coś, co może zyskać na wartości, ale może też spaść do zera.

Powiedz otwarcie, że nie chcesz, by kieszonkowe dziecka zależało od szczęścia i nastrojów rynku, tak jak w kasynie. To nie jest zakaz z kaprysu, tylko troska.

3. Jasna zasada: żadnych płatności bez zgody rodzica

Ustalcie twardą regułę:

• dziecko nie robi samodzielnie żadnych zakupów w grach,
• nie zakłada portfeli kryptowalutowych, kont na giełdach itp.,
• każda nowa gra z płatnościami jest najpierw omawiana z tobą.

Technicznie można to wymusić na kilka sposobów: zablokować zakupy w sklepie Google Play, ustawić hasło do płatności, a także wykorzystać Blokowanie aplikacji, żeby dziecko nie mogło instalować nowych gier „po cichu”.

4. Ogranicz czas na gry, szczególnie „zarobkowe”

Jeśli już decydujecie się, że dziecko może w coś takiego zagrać, niech to będzie pilnie kontrolowane czasowo. Przydaje się:

• ustalenie godzin, kiedy może grać,
• odgórny limit dzienny na gry,
• osobny limit na konkretną grę „Play to Earn”.

Takie rzeczy można dość wygodnie poustawiać przez Aplikację do kontroli czasu Beniamin. Z panelu rodzica widzisz, ile i kiedy dziecko faktycznie gra, bo masz Raporty i statystyki aktywności.

5. Chroń przed toksycznymi treściami wokół gier

Nawet jeśli sama gra nie jest bardzo agresywna, to filmiki i społeczności wokół niej już takie mogą być. Tu zaczyna się rola takich narzędzi jak:

• Monitoring YouTube, żeby widzieć, jakie filmiki o „zarabianiu na grach” ogląda dziecko,
• Monitoring Mediów Społecznościowych, żeby mieć wgląd w to, co dzieje się na TikToku, Instagramie czy w komunikatorach,
• Filtrowanie stron www, które przytnie dostęp do najbardziej niebezpiecznych serwisów, forów i pseudo-inwestycyjnych stron.

Nie chodzi o to, żeby śledzić każdy krok dziecka, ale żeby mieć szansę zareagować, gdy zaczyna się robić niebezpiecznie.

Zadbaj o bezpieczeństwo swojego dziecka już teraz

Załóż darmowe konto kontroli rodzicielskiej

Co możesz zrobić już dziś?

Jeśli dziecko już pyta o gry „Play to Earn”, to znaczy, że temat i tak jest w jego świecie. Lepiej wejść w tę rozmowę, niż chować głowę w piasek.

• Zapytaj, jakie gry go interesują i skąd o nich wie.
• Ustalcie wspólnie jasne zasady: bez twojej zgody nie ma żadnych wpłat do gier.
• Sprawdź ustawienia płatności na telefonie i komputerze.
• Włącz ochronę w postaci Filtrowania stron www, Limitów ekranowych i Bezpieczeństwa na YouTube.

Na koniec ważna rzecz: twoje dziecko nie jest „chciwe” ani „głupie”, bo dało się skusić wizją zarabiania na grze. Ono po prostu żyje w świecie, w którym takie obietnice są wszędzie. Twoją rolą nie jest tylko zakazać, ale nauczyć je patrzeć na te obietnice z dystansem. A jeśli masz w tym wsparcie w postaci rozsądnych narzędzi cyfrowej ochrony, stajesz się dla dziecka przewodnikiem, a nie „wrogiem internetu”.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Czy powinienem całkowicie zabronić dziecku gier typu „Play to Earn”?

Niekoniecznie od razu. Lepiej najpierw zrozumieć, o jaką grę chodzi, jak działa i jakie są ryzyka. W wielu przypadkach po spokojnej rozmowie i pokazaniu słabych stron dziecko samo stwierdza, że to mało opłacalne. Jeśli uznasz, że dana gra jest zbyt niebezpieczna, masz pełne prawo ją zablokować, na przykład używając funkcji Blokada gier w Beniaminie.

Od jakiego wieku dziecko może bezpiecznie korzystać z takich gier?

Prawdę mówiąc, większość dorosłych ma problem z bezpiecznym korzystaniem z gier „Play to Earn”. Dla dzieci i młodszych nastolatków to zdecydowanie zbyt skomplikowane i ryzykowne środowisko. Jeżeli w ogóle o tym myśleć, to raczej przy starszych nastolatkach i tylko przy bardzo wyraźnych zasadach, małych kwotach i pod twoim nadzorem.

Co jeśli dziecko już wydało pieniądze w takiej grze?

Po pierwsze, spokojna rozmowa, bez krzyku. Trzeba wspólnie przeanalizować, co się stało, ile pieniędzy poszło i czy da się cokolwiek odzyskać. Potraktuj to jako bolesną, ale ważną lekcję finansową. Potem koniecznie zabezpiecz płatności na urządzeniach i włącz Śledzenie połączeń i SMS oraz Historię aktywności, żeby szybciej wyłapać podobną sytuację w przyszłości.

Czy gry „Play to Earn” są legalne w Polsce?

Same gry zazwyczaj działają globalnie i formalnie są legalne, ale to nie znaczy, że są bezpieczne dla dziecka. Dochodzą kwestie podatkowe, regulaminy platform, ryzyko prania brudnych pieniędzy czy po prostu oszustw. Dla nastolatka to kompletnie nieczytelny obszar, dlatego zwykle rozsądniej jest trzymać się od tego z daleka albo podejść do tematu bardzo, bardzo ostrożnie.

Jak rozpoznać, że dziecko ma problem z uzależnieniem od takich gier?

Niepokojące sygnały to: coraz więcej czasu spędzanego w grze, kłamstwa na temat tego, ile gra, zaniedbywanie szkoły i obowiązków, nerwowość przy próbie przerwania gry, silne emocje związane ze stratą wirtualnych przedmiotów lub „tokenów”. Jeśli to widzisz, potrzebne są sztywne limity czasowe, np. przez Limity ekranowe, i szczera rozmowa o tym, co się dzieje.

Czy Beniamin pomoże chronić dziecko przed ryzykiem związanym z „Play to Earn”?

Tak, Beniamin nie „załatwi” za ciebie rozmów wychowawczych, ale daje realne narzędzia: Blokowanie aplikacji i stron, ustawienie limitów czasu na gry, Monitoring YouTube oraz Kontrolę TikToka i Instagrama. Dzięki temu masz wgląd w to, co dzieje się na urządzeniu dziecka, i możesz reagować, zanim problem wymknie się spod kontroli.

Napisane przez: Agnieszka Musiał 2026-01-20 Przeczytasz w 11 min